Sposoby poprawy dobrostanu psa w klinice weterynaryjnej

Wysyłanie sygnałów uspokajających przez ludzi jest bardzo istotne, bo w ten sposób informują oni psa o przyjaznym nastawieniu, co powoduje, że czuje się on znacznie pewniej.

W przypadku wizyty w lecznicy psa wykazującego zachowania agresywne dobrze jest poprosić właściciela, aby założył mu kaganiec lub taśmę zabezpieczającą na pysk przed wejściem do lecznicy. Wtedy pies jest znacznie spokojniejszy, a zakładanie kagańca nie wymaga stosowania przymusu, co jest dodatkowym czynnikiem stresującym. U bardzo niespokojnego psa można zastosować zasłonięcie oczu ręcznikiem lub chustą, co także działa uspokajająco.

W przypadku psów szczególnie agresywnych, gdy zawiodą sposoby opisane powyżej lub gdy właściciel psa nie jest w stanie nam pomóc, lepiej jest zastosować uspokojenie farmakologiczne niż metody siłowe.

Bardzo pomocne jest wdrożenie programu przyzwyczajenia psa do wizyt w lecznicy. Ma on za zadanie zbudowanie w świadomości psa pozytywnych skojarzeń z lecznicą weterynaryjną i w przyszłości skutkuje spokojnym i współpracującym pacjentem.

Program przyzwyczajania psów do wizyt w lecznicy

Program przyzwyczajania psów do wizyt w lecznicy składa się z kilku etapów. Do każdego kolejnego etapu programu można przejść, jeżeli etap wcześniejszy opanowany jest w stopniu bardzo dobrym. W przypadku problemów na kolejnym etapie należy wrócić do etapu wcześniejszego. Program może zająć od kilku dni do nawet kilku tygodni.

Etap 1

Jeżeli pies już ma problem z wizytami w lecznicy, to należy poprosić właściciela, aby regularnie zabierał psa na spacer w okolicę lecznicy. W wypadku gdy osiągnie się stan rozluźnienia psa w jej pobliżu, można go przyprowadzić pod drzwi lecznicy i tam bawić się z nim, podawać komendy i nagradzać za ich wykonanie. Jeżeli pies nie będzie wykazywał żadnych objawów niepokoju, można przejść do etapu 2.

Jeżeli pies nie ma żadnych nieprzyjemnych skojarzeń z lecznicą, można od razu zacząć od etapu drugiego.

Etap 2

Właściciel powinien wejść z psem do poczekalni lecznicy i przebywać tam parę chwil, podając psu komendy i nagradzając go za ich wykonanie, po czym wyjść z lecznicy i kontynuować spacer. Należy powtarzać tę procedurę kilkakrotnie. Jeżeli pies będzie wykazywał niepokój lub zachowania lękowe w poczekalni, należy wrócić do etapu 1 w celu lepszego utrwalenia spokojnego zachowania. Jeżeli pies będzie zachowywał się w poczekalni swobodnie, można przejść do etapu 3.

Etap 3

Po osiągnięciu spokojnego, zrelaksowanego stanu psa w poczekalni można wejść z psem do gabinetu lekarza i nagrodzić go za spokojne zachowanie i wykonanie poleceń. Pracownik lecznicy także powinien dać psu smakołyk. Należy po krótkiej chwili wyjść z gabinetu i kontynuować spacer. Tę procedurę należy powtórzyć kilka razy. Wskazane są wizyty w czasie zmniejszonego ruchu pacjentów z uwagi na niekorzystny wpływ obecności zestresowanych zwierząt w poczekalni na inne zwierzęta oraz na unikanie zaburzeń pracy pracowników lecznicy.

Po osiągnięciu zadowalającego efektu właściciele powinni co jakiś czas powtarzać procedurę, aby wizyta w lecznicy nadal kojarzona była przez psa pozytywnie, a nie zaczęła kojarzyć się negatywnie, tylko z badaniem czy nieprzyjemnymi zabiegami.

Program ten należy także wprowadzić jako standardowe postępowanie u młodych psów, aby od okresu szczenięcego były przyzwyczajone do wizyt w lecznicy i pozytywnie je kojarzyły.

Takie podejście personelu wykazuje troskę o dobro psa oraz buduje zaufanie jego właściciela do lecznicy. Niewątpliwą korzyścią dla lecznicy z wprowadzenia omawianego programu odczulania będzie fakt, że właściciele zachęceni spokojniejszym zachowaniem psa w danej lecznicy staną się jej lojalnymi klientami. Ich pozytywne doświadczenia sprawią, że będą oni chętniej i częściej przyprowadzać psy do kontroli, a nie dopiero w sytuacjach ostatecznych.

W przypadku gdy pies pozostaje w klinice na leczenie stacjonarne, ograniczanie stresu w czasie jego pobytu w klinice polega na wprowadzeniu rutyny w obsłudze psa. Rutyna polega na stałej porze wykonywania zabiegów weterynaryjnych i higienicznych, stałej kolejności wykonywania tych czynności. To daje psu poczucie przewidywalności tego, co za chwilę się będzie działo, i poprawia poczucie bezpieczeństwa.

Drugim bardzo ważnym elementem jest poprawa nastroju. Można ją uzyskać poprzez wprowadzenie krótkich zabaw węchowych. Węszenie i znajdowanie smakołyków dla psa mają działanie uspokajające, co wpływa bardzo dobrze na samopoczucie psa. Bardzo dobrą zabawką są maty węchowe (ryc. 1) oraz różne psie łamigłówki.

Bardzo pomocne w zapewnieniu komfortowych warunków podopiecznym jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu z każdym właścicielem, dotyczącego stosowanej karmy, rytuałów, ulubionych zabaw psa i w miarę możliwości dostosowanie postępowania indywidualnie do każdego pacjenta.

Stosowanie powyższych zasad może w początkowym etapie być źródłem dodatkowej pracy, ale trzeba pamiętać, że wyznacznikiem świadczonych usług jest poziom dobrostanu zwierząt powierzonych pod opiekę. Taki stan rzeczy podlega ocenie przez coraz bardziej świadomych i wymagających klientów. Warto jest więc poczynić wysiłki związane z poprawą dobrostanu psa w czasie wizyty i pobytu w lecznicy weterynaryjnej.

lek. wet. Jolanta Łapińska
psycholog zwierzęcy, behawiorysta