Webinar „Atopowe zapalenie skóry – skuteczna żonglerka lekami a kulisy psychologii dermatologicznej” – cz. 2

Skuteczne zarządzanie atopowym zapaleniem skóry (AZS) u psów wymaga radykalnej zmiany paradygmatu terapeutycznego. Zamiast doraźnego reagowania na rzuty choroby, współczesna dermatologia weterynaryjna stawia na multimodalne podejście proaktywne. W drugiej części webinaru dr hab. Piotr Wilkołek szczegółowo omawia mechanizmy patofizjologiczne oraz strategie farmakologiczne. Pozwalają one utrzymać długotrwałą remisję u pacjenta, który klinicznie wydaje się zdrowy. Ponadto wykład rzuca nowe światło na regenerację bariery naskórkowej. Pokazuje również, jak radzić sobie z najtrudniejszym wyzwaniem w terapii przewlekłej, czyli z tzw. paradoksem prewencji u właścicieli.

Regeneracja bariery naskórkowej i równowaga mikrobiomu

W warstwie patofizjologicznej prelegent podkreśla, że defekt bariery naskórkowej u psów jest w przeważającej mierze problemem wtórnym do procesu zapalnego. Ponieważ skóra psa atopowego wykazuje ogromny potencjał regeneracyjny, kluczem do sukcesu jest agresywne wygaszanie kaskady cytokinowej. Omawiane są także zaburzenia w obrębie mikrobiomu oraz dysregulacja peptydów obronnych gospodarza (defensyn). Zjawiska te bezpośrednio predysponują pacjentów do wtórnych zakażeń gronkowcowych i piodermii. W konsekwencji prowadzący kładzie duży nacisk na terapię miejscową. W tym celu analizuje zastosowanie nowoczesnych składników antyseptycznych, takich jak olaneksyna, oraz znaczenie formuł bezspłukiwanych w postaci pianek.

Terapia systemowa: personalizacja i nowoczesna farmakoterapia

Większość przypadków klinicznych wymaga podejścia multimodalnego, ponieważ monoterapia rzadko przynosi stabilne rezultaty. W materiale szczegółowo scharakteryzowano współczesny arsenał terapeutyczny. Znajdziemy tu immunoterapię swoistą (ASIT), w tym perspektywiczne zastosowanie alergoidów oraz protokoły przyspieszone. Dużą część wykładu poświęcono inhibitorom kinaz janusowych (JAKi). Prelegent porównuje znany oklacytynib z nowymi cząsteczkami, takimi jak ilunocytynib oraz atenbicynib, wskazując na różnice w selektywności i ograniczeniach wiekowych.

Analizie poddano również profil bezpieczeństwa lokivetmabu, celującego bezpośrednio w interleukinę 31, oraz specyficzne wskazania do wdrożenia cyklosporyny u psów z silnymi lichenizacją i deficytem bariery. Całość uzupełniają wytyczne dotyczące racjonalnego stosowania glikokortykosteroidów oraz optymalnego momentu na przeprowadzenie testów alergicznych.

Psychologia właściciela a paradoks prewencji

Największą barierą w realizacji założeń terapii proaktywnej bywa jednak psychika samego klienta. Prelegent szczegółowo definiuje wspomniany „paradoks prewencji”. Wynika on z faktu, że właściciel musi ponosić wysokie koszty i wkładać wysiłek w leczenie zwierzęcia, które nie manifestuje już świądu ani zmian skórnych.

Dlatego nagranie prezentuje praktyczne narzędzia wspierające, takie jak mapy ciała czy kwestionariusze oceny jakości życia. Pomagają one obiektywizować „niewidoczny sukces” terapeutyczny. Dodatkowo prelegent przestrzega przed rozwijaniem u właścicieli obsesji na punkcie idealnego wyglądu skóry. Zamiast tego postuluje skupienie uwagi na kluczowych parametrach behawioralnych psa, co pozwala skutecznie chronić więź między człowiekiem a zwierzęciem.