Parazytozy narządu wzroku zwierząt towarzyszących

Lokalizacja oczna Metastrongyloidea

Nicienie z nadrodziny Metastrongyloidea, tradycyjnie opisywane są jako płucniaki, ponieważ dorosłe postaci lokalizują się w naczyniach krwionośnych układu oddechowego lub w drzewie oskrzelowym. W Polsce największe znacznie mają rodzaje Angiostrongylus, Aelurostrongylus i Crenosoma. Rozwój wszystkich trzech wymienionych pasożytów przebiega z udziałem żywicieli pośrednich, którymi są ślimaki lądowe.

Psy i koty zarażają się nicieniami płucnymi, zjadając ślimaki lub inne zwierzęta, które żywią się ślimakami, jednak do zarażenia może dojść nawet przez połknięcie trawy czy wody, z którą miały kontakt ślimaki, ponieważ inwazyjne larwy znajdują się w śluzie zarażonych ślimaków.

Robaczyca płuc może wystąpić u zwierząt w każdym wieku, grupą ryzyka są zwierzęta wychodzące i mające kontakt ze środowiskiem. Notowane są też przypadki choroby u bardzo młodych szczeniąt lub kociąt w następstwie zarażenia śródmacicznego lub laktogennego przy ssaniu mleka.

W literaturze naukowej opisano kilka doniesień o nietypowej migracji larw A. vasorum, jak również A. abstrusus do narządu wzroku, wywołującej oczną postać angiostrongylozy lub elurostrongylozy, dlatego też inwazję obu gatunków należy rozważyć w diagnostyce różnicowej każdorazowo, jeśli badanie okulistyczne wykaże obecność nicienia w oku, nawet przy braku innych typowych objawów klinicznych i ujemnym wyniku badania kału na obecność larw L1 metodą Baermanna. Przypadki angiostrongylozy ocznej u psów opisano we Francji, w Wielkiej Brytanii, Danii i Kanadzie. U większości zwierząt lokalizacja dotyczyła przedniej komory oka, w której widoczne były swobodnie pływające nicienie. Nie jest jasne, w jaki sposób larwy A. vasorum dostają się do tkanek oka psów, chociaż migracja może odbywać na kilka sposobów. Nietypowa lokalizacja, zwłaszcza dorosłych postaci pasożyta, w przedniej komorze oka może być związana również z towarzyszącą inwazji koagulopatią. Obserwowane objawy kliniczne ocznej angiostrongylozy obejmują: obustronne zapalenie błony naczyniowej oka, podwichnięcie soczewki, jaskrę wtórną i odwarstwienie siatkówki. Ponadto inwazji mogą współtowarzyszyć typowe zaburzenia związane z robaczym zapaleniem płuc i koagulopatiami.

Inwazję można stwierdzić na kilka sposobów, od badania parazytologicznego kału po badania immunologiczne dzięki dostępności testu diagnostycznego do wykrywania krążących antygenów A. vasorum u psów. Niemniej jednak podstawą rozpoznania ocznej postaci angiostrongylozy będzie bezpośrednie stwierdzenie pasożytów w oku podczas badania okulistycznego. Usunięte w trakcie zabiegu chirurgicznego robaki można klasyfikować taksonomicznie na podstawie charakterystycznych cech morfologicznych lub wykorzystując techniki molekularne PCR. W postępowaniu terapeutycznym oprócz mechanicznego usunięcia pasożytów z oka zaleca się także ogólne podanie antyhelmintyków w schematach zalecanych do eliminacji nicieni płucnych u zwierząt towarzyszących.