Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe u zwierząt
Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe u zwierząt produkcyjnych: Wyzwania i postępy w raporcie One Health
Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe u bakterii przenoszonych przez żywność to poważne wyzwanie w Europie. Problem dotyczy głównie drobnoustrojów z rodzaju Salmonella i Campylobacter. Najnowsze dane wskazują na wysokie wskaźniki oporności na kluczowe leki. Wymusza to zaostrzenie rygorów w terapii zwierząt gospodarskich. Konieczna jest także dalsza intensyfikacja działań w ramach podejścia One Health.
Ciprofloksacyna traci skuteczność w leczeniu zoonoz
Niepokój budzi wysoki odsetek izolatów opornych na cyprofloksacynę. Jest to lek o krytycznym znaczeniu dla medycyny ludzkiej. W przypadku Campylobacter oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe z tej grupy jest już zbyt powszechna. Z tego powodu cyprofloksacyna nie jest już zalecana w leczeniu ludzi. W weterynarii wprowadzono restrykcyjne ograniczenia w jej stosowaniu. Ma to chronić pozostałą efektywność tej substancji.
Monitoring E. coli i niepokojący trend karbapenemaz
Lekarze weterynarii powinni monitorować bakterie E. coli wytwarzające karbapenemazy. Karbapenemy to antybiotyki ostatniej szansy. Nie są one dopuszczone do stosowania u zwierząt produkcyjnych. Liczba zgłoszeń o ich wykryciu w mięsie jednak rośnie. Źródła tych zakażeń wymagają pilnego wyjaśnienia. W przypadku drobiu tempo spadku oporności u E. coli uległo spowolnieniu.
Pozytywne trendy: Gdzie odnotowano spadki?
Mimo trudnej sytuacji, dane pokazują, że ukierunkowane działania przynoszą wymierne efekty. Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe wykazuje tendencję spadkową w następujących obszarach:
- Salmonella: W ciągu dekady w wielu krajach istotnie zmniejszyła się oporność na ampicylinę i tetracykliny (odpowiednio w 19 i 14 państwach).
- Drób: Na poziomie UE odnotowano spadek oporności na tetracykliny u brojlerów oraz na ampicylinę i tetracykliny u indyków.
- Campylobacter: W kilku krajach zaobserwowano spadek oporności na erytromycynę (lek pierwszego wyboru u ludzi) zarówno w populacjach ludzkich, jak i u zwierząt produkcyjnych.
Warto również zaznaczyć, że tzw. oporność skojarzona na antybiotyki o krytycznym znaczeniu pozostaje na ogół niska dla szczepów Salmonella, Campylobacter oraz E. coli.
Podsumowanie i znaczenie podejścia One Health
Wysoki odsetek bakterii opornych na powszechnie stosowane substancje, takie jak ampicylina, tetracykliny i sulfonamidy, potwierdza, że oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe wymaga stałego nadzoru weterynaryjnego. Sukcesy niektórych krajów w ograniczaniu tego zjawiska u zwierząt produkcyjnych dowodzą, że ścisłe powiązanie zdrowia zwierząt, ludzi i bezpieczeństwa żywności jest jedyną drogą do zachowania skuteczności dostępnych terapii.
POSTĘPOWANIA
w weterynarii
