Nowe spojrzenie na zdolności poznawcze psów

Nowe badanie opublikowane w Current Biology przez zespół naukowców z Wydziału Etologii Uniwersytetu Eötvösa Loránda pokazuje, że psy potrafią rozszerzać wyuczone etykiety werbalne na obiekty różniące się wyglądem, ale pełniące tę samą funkcję. To pierwsze naukowe potwierdzenie, że zwierzęta mogą kategoryzować przedmioty na podstawie ich zastosowania, a nie tylko cech wizualnych.

Dotychczas takie zdolności dokumentowano wyłącznie u ludzi we wczesnym okresie rozwoju językowego oraz u pojedynczych zwierząt po latach intensywnego treningu. Badanie przeprowadzone na psach określanych jako Gifted Word Learners – głównie border collie – wykazało jednak, że proces ten może zachodzić w naturalnych interakcjach z opiekunem, bez specjalistycznego szkolenia.

Eksperyment obejmował cztery etapy i został przeprowadzony w warunkach domowych. Psy najpierw nauczyły się dwóch nowych etykiet (takich jak: ciągnij i aport), które nie odnosiły się do pojedynczych zabawek, ale do grupy obiektów wykorzystywanych w taki sam sposób w trakcie zabawy. Następnie w fazie testowej zwierzęta potrafiły prawidłowo wybrać odpowiednią kategorię przedmiotów. Kluczowe okazało się wprowadzenie zupełnie nowych zabawek – psy potrafiły przypisać im właściwą etykietę na podstawie funkcji, mimo że różniły się wyglądem od znanych wcześniej obiektów.

Odkrycie to wskazuje, że psy mogą tworzyć kategorie funkcjonalne, co w rozwoju językowym człowieka stanowi podstawę nabywania znaczeń słów. Badacze podkreślają, że takie zachowania otwierają nowe perspektywy w analizie procesów poznawczych u gatunków nieludzkich i pozwalają lepiej zrozumieć mechanizmy ewolucji zdolności językowych.

Źródło: https://phys.org/news/2025-09-dogs-word-based-function.html