Czy koty rozpoznają zapach właściciela?

Psy oraz koty należą do najpopularniejszych zwierząt towarzyszących, wykazujących złożone zachowania społeczne wobec swoich opiekunów. Dotychczasowe badania koncentrowały się przede wszystkim na analizie relacji społecznych oraz ich zachowań w kontekście interakcji z człowiekiem. Yutaro Miyairi wraz z zespołem naukowców z Uniwersytetu Rolniczego w Tokio w swoim najnowszym badaniu skupili się na umiejętności rozpoznawania przez koty, za pomocą zmysłu węchu, swoich właścicieli. Jak sami dowodzą w artykule opublikowanym w czasopiśmie PLOS One: „Badania interakcji między kotami a ludźmi są mniej zaawansowane niż takie badania u psów”.

W celu przeprowadzenia badania – na bawełnianych wacikach zebrano zapachy od właścicieli kotów i nieznanych ich osób o tej samej płci. W badaniu wzięło udział 30 kotów.

Badanie dowiodło, że koty poświęcały istotnie dłużej czasu, wąchając zapach nieznanej im osoby niż znanej, wskazując, że użycie przez nich zmysłu węchu wpływa na rozróżnienie ludzi. Nadal niejasne pozostaje zagadnienie, czy koty mogą identyfikować konkretnych ludzi za pomocą samego zapachu.

Co ciekawe, podczas rozpoznawania nowych zapachów koty wykorzystywały prawe nozdrze, co sugeruje, że mogą faworyzować różne półkule swojego mózgu do odmiennych zadań. Stronniczość w stosowaniu prawego nozdrza podczas wąchania nowych bodźców zapachowych zidentyfikowano już m.in. u psów i koni.

W ramach przeprowadzanego badania właściciele kotów wypełniali kwestionariusze w celu oceny osobowości kota i jego relacji z właścicielem. W trakcie badania nie zaobserwowano wpływu osobowości na zachowanie kotek, natomiast kocury z neurotycznymi osobowościami wielokrotnie powtarzały czynność wąchania. Te o przyjemniejszych osobowościach wąchały spokojniej.

Dodatkowo w badaniu nie zaobserwowano związku między relacjami kota z właścicielem a ich zachowaniem węchowym.

„Rejestrujemy charakterystyczne zachowanie (oznakowanie) występujące po wąchaniu, wskazujące, że wąchanie może być zachowaniem eksploracyjnym, poprzedzającym potarcie zapachu (oznakowanie) u kotów. Związek ten wymaga dalszych badań wraz z teorią, czy koty są w stanie rozpoznać konkretną osobę za pomocą węchu” – dodają autorzy badania.

Źródło: https://phys.org/news/2025-05-cats-owner-scent.html, https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0324016#sec001