Niezbędny i niebezpieczny: sekrety metabolizmu żelaza

Transport żelaza w osoczu

Żelazo, które nie zostaje zmagazynowane w postaci ferrytyny, jest eksportowane z enterocytów do krwiobiegu za pośrednictwem białka transportującego – ferroportyny. Aby mogło być dalej bezpiecznie transportowane w osoczu, musi ulec ponownemu utlenieniu do formy trójwartościowej (Fe³⁺). Proces ten katalizuje enzym hefestyna, obecny w błonie podstawowej enterocytów.

Dzięki temu procesowi w dalszym etapie żelazo może być efektywnie wiązane przez apotransferrynę, tworząc kompleks zwany transferyną – głównym nośnikiem żelaza w osoczu. Transferyna dostarcza żelazo do tkanek o wysokim zapotrzebowaniu, przede wszystkim do szpiku kostnego, gdzie wykorzystywane jest do syntezy hemoglobiny. Wiązanie żelaza z transferyną pełni dwie kluczowe funkcje:

1. Utrzymuje żelazo w formie rozpuszczalnej – (Fe³⁺ ma tendencję do tworzenia nierozpuszczalnych kompleksów w środowisku wodnym, jednak w związku z transferyną pozostaje w formie rozpuszczonej).
2. Chroni organizm przed reakcjami utleniania – (wolne jony Fe²⁺ lub Fe³⁺ mogą inicjować powstawanie rodników hydroksylowych, które uszkadzają struktury komórkowe. Transferyna ogranicza to ryzyko).

Żelazo trafia do wnętrza komórek dzięki interakcji kompleksu transferyna – żelazo z receptorem transferynowy (TfR, ang. transferrin receptor) – białkiem błonowym obecnym na powierzchni większości komórek. Największe zagęszczenie tych receptorów obserwuje się na powierzchni komórek intensywnie proliferujących, takich jak komórki prekursorowe szpiku. W warunkach niedoboru żelaza ekspresja TfR ulega zwiększeniu, co pozwala na efektywniejsze wychwytywanie żelaza z osocza. Krótszą, [...]

Ten materiał dostępny jest dla zalogowanych użytkowników.

Załóż konto i dołącz do grona użytkowników naszego portalu!

Zaloguj się Zarejestruj się

Chcesz mieć dostęp do wszystkich materiałów na portalu?

Wybierz subskrypcję