Zastosowanie ultradźwięków w leczeniu powypadkowym i pooperacyjnym u zwierząt

Kiedy należy zachować ostrożność przy stosowaniu ultradźwięków?

Jak każda metoda fizykalna, której zaletą jest korzystny wpływ na komórki i ich regenerację, ultradźwięki mają również negatywne skutki. Nie powinno się wykonywać zabiegów w przypadku urazów w stanie ostrym oraz u osobników, u których nie zakończył sie jeszcze wzrost kostny, ze względu na ryzyko wczesnego zamknięcia sie obszarów wzrostu. Choroba nowotworowa oraz metalowe implanty po operacji w przypadku złamań także będą stanowiły przeszkodę ze względu na właściwości termiczne metody.

Jak dobrać odpowiednie parametry

Częstotliwość wykonywanego zabiegu decyduje o głębokości penetracji ultradźwięków, a co za tym idzie – im jest ona większa, tym penetracja jest mniejsza – i odwrotnie. Wzrasta także efekt cieplny. Parametry o częstotliwości 1 MHz wnikają na głębokość od 1,5 do 5 cm, natomiast 3 MHz – 0,5-3 cm. Wyższe częstotliwości wykorzystywane są do struktur powierzchownych.

Podczas zabiegu osoba go wykonująca powinna cały czas obserwować zwierzę, ponieważ próg bólu i tolerancji jest indywidualny u każdego osobnika. Ponadto należy sprawdzać ciepłotę miejsca poddanego zabiegowi. Co do liczby wykonanych zabiegów, powinno odbyć się 10 serii dzień po dniu bądź z odstępem jednodniowym. Jeśli dojdzie do złamań dystalnych partii kończyn w obrębie stawu nadgarstka, skokowego bądź okolicy kości paliczków, można zastosować metodę podwodną, poruszając głowicą w odległości ok. 1,5 cm od miejsca złamania.

W przypadku bólu można wykonać terapię łączoną poprzez podanie przezskórnie leków przeciwbólowego i przeciwobrzękowego i zastosowanie ultradźwięków.

Podsumowanie

Zespoły bólowe, uszkodzenia kończyn i kręgosłupa oraz zmiany patologiczne upośledzają sprawność i wydolność chodu zwierzęcia, wpływając przy tym na pogarszający się jego stan psychiczny.

Od czasu zaprezentowania terapii z wykorzystaniem ultradźwięków stała się ona jedną z najbardziej wykorzystywanych metod w przywracaniu sprawności pacjentom pooperacyjnym.

Powodzenie leczenia operacyjnego szacuje się na 70-90%, w zależności od typu złamania i metody chirurgicznej. Dlatego wykorzystanie metod fizykalnych stanowi alternatywę w stymulowaniu zrostu kostnego.

dr Katarzyna Pęzińska-Kijak
Pracownia Anatomii Zwierząt
Wydziału Biotechnologii i Hodowli Zwierząt
Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie
Przychodnia Rehabilitacji Weterynaryjnej VETICO w Szczecinie