Receptory Toll w atopowym zapaleniu skóry

Do głosu dochodzą również limfocyty T reg. i ich udział w odpowiedzi na alergen. Głównym zadaniem tych komórek jest „podjęcie decyzji”, czy wzbudzać odpowiedź na alergen, czy nie. Ten typ limfocytów jest odpowiedzialny za utrzymanie homeostazy układu odpornościowego w organizmie, hamowanie patologicznych i fizjologicznych reakcji układu odpornościowego.

Limfocyty T reg. uczestniczą również w ważnym procesie, m.in. kiedy doprowadzić do „wygaśnięcia” ogniska zapalnego. W atopowym zapaleniu skóry te ogniska procesów patologicznych, toczących się w skórze przez długi czas. Doprowadzają do zmian w jej strukturze, do trwałego jej uszkodzenia. W czasie przewlekle trwających infekcji cytokina IL-6 blokuje supresyjne działanie limfocytów T reg. w stosunku do autoreaktywnych limfocytów.

Jest to jeden z czynników patognomicznych w rozwoju chorób o podłożu autoimmunologicznym. U osób z mutacją w genie Fox P3 (czynnik transkrypcyjny) obserwowana jest znikoma zachorowalność na alergie, co by sugerowało wpływ tego genu na patogenezę rozwoju alergii.

Jednak stwierdzono również znaczący wpływ na limfocyty T reg., jaki wywiera tzw. flora komensaliczna bytująca w organizmie. Zmiany w składzie owej flory – powodowane m in. przez brak stymulacji receptorów TLR przez drobnoustroje zupełnie nieszkodliwe dla człowieka (tzw. hipoteza higieniczna) – upośledzają w jakiś sposób prawidłowe funkcjonowanie limfocytów T reg. (1-5).

Wiadomo o protekcyjnym wpływie TLR na funkcje komórek układu odpornościowego i co za tym idzie – na rozwój alergii. Mianowicie wczesna, niezaburzona stymulacja receptorów TLR przez mikroby komensaliczne wpływa stymulująco na funkcjonowanie komórek dendrytycznych, a co za tym idzie – na wytworzenie równowagi pomiędzy limfocytami Th1 a Th2.

Obserwowany jest również hamujący wpływ limfocytów T reg. na zbyt nasiloną odpowiedź na alergen w komórkach prezentujących antygen (APC), limfocytach Th1, Th2, eozynofilach, mastocytach, w wyniku czego dochodzi do obniżenia syntezy IgE.

W przypadku stymulacji receptora TLR 3 przez wirusowe czynniki infekcyjne (wirusy atakujące drogi oddechowe i wpływające na zaostrzenie przebiegu astmy to wirus RSV, rhinowirus, wirus grypy, paragrypy itp.) obserwuje się nasilenie rozwoju zapalenia alergicznego. Stwierdzono, że pochodząca limfopoetyna ze zrębu grasicy (TLSP) jest odpowiedzialna za indukowanie reakcji alergicznej (nadmiernej) przez wpływ na niedojrzałe komórki dendrytyczne, co stymuluje je do syntezy IL-8, eotaksyny, chemokin wykazujących właściwości przyciągania komórek biorących udział w reakcji zapalnej – makrofagów, eozynofili, limfocytów Th2, a co za tym idzie – do rozwoju ogniska zapalnego. To zostało stwierdzone w laboratorium. Potrzebne są dalsze badania, by ten pogląd zweryfikować.

Brak prawidłowo reagujących receptorów TLR2 może nasilać objawy kliniczne atopii. Stwierdzono fakt, że polimorfizmy w tym receptorze są odpowiedzialne za różne postacie kliniczne atopowego zapalenia skóry. W receptorze TLR2 zidentyfikowano polimorfizm w regionie promotorowym genu, co prowadzi do obniżonej ekspresji tego białka, a co za tym idzie – zwiększoną podatność na zakażenia, m.in. powodowane przez Staphylococcus aureus.

W receptorze TLR4 również znaleziono polimorfizm, wpływający na obniżenie odpowiedzi na bakteryjny lipopolisacharyd (LPS), obniżoną gęstość receptora na nabłonku dróg oddechowych u ludzi z astmą i obniżoną produkcją różnych cytokin prozapalnych. Te informacje potwierdzają pogląd odnośnie do wpływu środowiska na odpowiedź immunologiczną, a także na jej modyfikację (6, 7, 9).

Wydaje się zasadne, by korzystać z natury (produkty spożywcze nabywać w gospodarstwach ekologicznych, ulokowanych z dala od miast), a także psu podawać karmę przygotowaną z takich składników, urozmaiconą, i ograniczyć stosowanie leków i środków chemicznych do niezbędnego minimum.

Piśmiennictwo dostępne w redakcji

lek. wet. Maciej Kucharski
Gabinet Weterynaryjny „Wetaxus” w Brwinowie