Opieka pooperacyjna zoofizjoterapeuty nad pacjentem neurologicznym. Zalecenia dla właściciela

Zapobieganie odleżynom

Profilaktyka przeciwodleżynowa musi być stosowana u pacjentów z niedowładami/porażeniami, którzy nie są w stanie samodzielnie zmienić pozycji ze względu na stan neurologiczny. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z czterokończynowym porażeniem. Dodatkowo u psów ciężkich, dużych ras, ryzyko pojawienia się odleżyn jest większe. Bardziej predysponowane będą osobniki szczupłe, o małej zawartości tkanki tłuszczowej.

Zmiana boku, na którym leży pacjent

Pacjenta z niedowładem/porażeniem należy przekładać z lewego boku na prawy i w drugą stronę co 3-4 godziny. Dotyczy to również godzin nocnych. Duże i szczupłe psy mogą wymagać przekładania nawet co 2,5-3 godziny. Przy zmianie strony pamiętajmy, żeby nie przekręcać psa przez grzbiet, tylko przez brzuch, aby nie doszło do skrętu żołądka.

Pionizacja

Pionizacja, czyli ustawianie zwierzęcia na wszystkich czterech kończynach w pozycji stojącej, pozwala na stymulację układów: krążeniowego i oddechowego, nerwowego oraz mięśniowo-szkieletowego. Pionizację należy wykonywać przy każdej zmianie boku, na którym leży pacjent, lub nie rzadziej niż 3 razy na dobę. Zwykle trwa ona kilka minut. Przy pionizowaniu małych i średnich zwierząt pomocne mogą być piłki rehabilitacyjne w kształcie orzeszków – wycięcie piłki umiejscawia się pod brzuchem (ryc. 1). Można również wykorzystać wałki terapeutyczne, uprzęże i szelki rehabilitacyjne (ryc. 2). U dużych psów wskazane jest zastosowanie pionizatorów, które odciążają terapeutów, a jednocześnie dają możliwość wykonywania ćwiczeń czynnych (ryc. 3).

Odpowiednie legowisko

Najlepsze są materace przeciw­odleżynowe, które umożliwiają równomierne rozłożenie siły nacisku ciała na powierzchnię materaca, a co za tym idzie – zmniejszenie siły nacisku na punkty predysponowane do powstania odleżyn (wyrośla kostne). Materace przeciwodleżynowe mogą być pneumatyczne, w których zmienia się strefa, na którą wywierany jest większy ucisk, lub mogą być wykonane ze specjalnej pianki, powodującej zmienne wywieranie sił nacisku na różne rejony ciała. Dla większości pacjentów weterynaryjnych wystarczą materace przeznaczone dla dzieci. Psy ras dużych i olbrzymich mogą wymagać zastosowania materaca przeznaczonego dla osób dorosłych.

Ciekawą alternatywą wobec klasycznych materacy przeciwodleżynowych są dostępne na polskim rynku posłania z naturalną łuską gryczaną, które mogą być stosowane u pacjentów kontrolujących oddawanie moczu i kału. Łuska gryczana, która pokrywa powierzchnię zewnętrzną materaca gąbkowego, stanowi rodzaj wypełniacza dostosowującego się do kształtu ciała zwierzęcia i powoduje równomierne rozłożenie siły nacisku (ryc. 4).