Stres w pracy lekarzy weterynarii. Płeć psychologiczna a style radzenia sobie ze stresem

Co stresuje lekarza weterynarii?

Praca lekarza weterynarii jest trudną i odpowiedzialną profesją. Prawidłowe funkcjonowanie lekarzy weterynarii w środowisku pracy uzależnione jest od wielu jednocześnie działających czynników. Niezwykle istotnym zagadnieniem jest sposób, w jaki lekarz weterynarii radzi sobie ze stresującymi elementami swojej pracy.

Lekarz weterynarii wykonuje zawód wymagający wiele poświęcenia i zaangażowania, czego przykładem może być trudny kontakt z agresywnym zwierzęciem, często też brak uznania za dobrą pracę, stawianie lekarzom nadmiernych wymagań przez właścicieli zwierząt, a także przeciążenie przez zbyt długi dzień pracy. Lekarz oprócz tego, że musi mieć odpowiednie podejście do zwierzęcia, szeroką wiedzę z zakresu wielu gatunków zwierząt, to przede wszystkim musi mieć dobry kontakt z właścicielem zwierzęcia. Praca w warunkach ciągłej gotowości, napięcia i ryzyka, a także konieczność podejmowania trudnych decyzji dotyczących eutanazji zwierząt i związane z tym dylematy moralne, powodują stres, z którym nieustannie ma do czynienia każdy lekarz weterynarii zajmujący się leczeniem zwierząt. To, jak radzi sobie ze stresem, wpływa na skuteczność wykonywanych działań i na podejmowanie właściwych decyzji diagnostycznych.

W działaniu zawodowym lekarza weterynarii często brakuje czasu na regenerację sił fizycznych i psychicznych, a wachlarz czynności wykonywanych przez niego wykracza poza ścisłe obowiązki zawodowe. Jest to więc zawód odpowiedni dla ludzi silnych psychicznie, odpornych na stres, zdyscyplinowanych i pracowitych. Wykonywanie czynności zawodowych wymaga przygotowania naukowego i praktycznego, ale przede wszystkim umiejętności połączenia szerokiej wiedzy z zakresu wielu dyscyplin klinicznych: interny, chirurgii, farmakologii, położnictwa, dermatologii, epizootiologii, a także zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, diagnostyki, patologii, niezbędnych do postawienia właściwej diagnozy i zastosowania odpowiedniego leczenia. Do obowiązków lekarza weterynarii trzeba dołączyć także czynności wymagające wysiłku fizycznego, np. poskromienie zwierzęcia w celu przeprowadzenia badania klinicznego. Lekarz musi znać doskonale nie tylko fizjologię, ale i psychikę danego gatunku zwierzęcia. W trakcie badania powinien dobrać takie metody unieruchomienia pacjenta, które nie zagrożą jego osobie, zwierzęciu ani właścicielowi zwierzęcia.

Zawód lekarza weterynarii należy też do grupy zawodów wspierających. Profesja ta wymaga długiego okresu kształcenia, stałego podnoszenia kwalifikacji zawodowych w postaci specjalistycznych studiów podyplomowych, a także różnego rodzaju kursów i szkoleń. Zawód ten wymaga też bezpośredniej styczności z drugim człowiekiem. Im kontakt ten jest częstszy, bliższy i bardziej absorbujący, tym większy jest stres, na który jest narażony.

Maslach (1994) zwraca uwagę, że zawody wspierające, do których należą: zawód lekarza medycyny, prawnika, nauczyciela, a także zawód lekarza weterynarii, to profesje, w których istotną rolę pełni bliski kontakt interpersonalny. Aby był on satysfakcjonujący, konieczne są zaangażowanie i emocjonalne dostrojenie pracownika do klienta oraz jego duża kreatywność, co samo w sobie jest niezwykle obciążające dla człowieka. Do tego dochodzi konieczność dzielenia trosk i zmartwień osób zwracających się o pomoc oraz umiejętności interpersonalne: uważnego słuchania, komunikowanie się, empatia, cierpliwość, umiejętność okazania troski i zainteresowania, takt, kultura osobista i dyskrecja, co również potwierdza się w sytuacji wizyty właściciela zwierzęcia w gabinecie weterynaryjnym. Konieczność sprostania tym wymaganiom stanowi główne źródło emocjonalnych obciążeń, będących istotnym źródłem stresu.