Szczepienia jako wspólna strategia kontroli w rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych ludzi i zwierząt
Rozprzestrzenianie się wścieklizny u lisów w Europie w latach 40.-90. XX wieku ewidentnie pokazało, że zmniejszenie zagęszczenia populacji rezerwuaru wśród zwierząt dzikich, które próbowano osiągnąć poprzez odstrzał, gazowanie nor czy sterylizację hormonalną, nawet jeśli działania wyprzedzały falę szerzącej się choroby, nie było tak skuteczne, jak szczepienia ochronne. Dopiero wprowadzenie doustnych szczepień ochronnych u lisów ograniczyło występowanie wirusa w populacji. Obecnie mamy do czynienia z podobną sytuacją w przypadku afrykańskiego pomoru świń. Pomimo ograniczenia populacji dzika wciąż występują nowe przypadki zachorowań i ogniska choroby. Aktualna sytuacja stanowi więc wyzwanie dla wakcynologii weterynaryjnej, gdyż nie ma obecnie skutecznej szczepionki przeciwko wirusowi afrykańskiego pomoru świń.
Nie można jednak uznać szczepień za panaceum w zwalczaniu chorób zakaźnych zarówno ludzi, jak i zwierząt. Historia pokazuje, że czasami mimo uzyskania czynnej odporności w populacji nie jesteśmy w stanie doprowadzić do całkowitej eradykacji choroby. Przykładem takim jest pryszczyca. Historia tej choroby, mimo że stanowi przekrojową prezentację ewolucji technologicznej i przemysłowej w wakcynologii, ukazuje potrzebę integracji szczepień z międzynarodowymi systemami komunikacji i współpracy.
Najstarszą znaną strategią walki z pryszczycą była aftyzacja zwierząt w stadzie i najbliższym sąsiedztwie po wystąpieniu pierwszego przypadku choroby. Jednoczesna inokulacja wszystkich zwierząt w stadzie (poprzez nanoszenie na dolną wargę zwierzęcia zakażonej śliny) zapewniała długotrwałą odporność. Często jednak odnotowywano kliniczną postać choroby, porównywaną do postaci wywoływanej spontanicznie przez wirus pryszczycy. Istniały jednak pozytywne aspekty takiego działania, jak: krótki okres występowania objawów, jednoczesne zakażenie całego stada. Ta forma zapobiegania, mimo zmiennej [...]
POSTĘPOWANIA
w weterynarii
