Dojrzałość płciowa jałówek
Osiągnięcie dojrzałości płciowej jest krokiem niezbędnym do rozmnażania, a w konsekwencji – do sukcesu ewolucyjnego. Sam proces dojrzewania płciowego jest warunkowany genetycznie (11). Natomiast wpływ na jego przebieg mają również m.in. czynniki środowiskowe, żywieniowe oraz typ użytkowania (6). Dlatego też w przypadku bydła domowego obserwuje się zróżnicowanie w czasie wystąpienia dojrzałości płciowej pomiędzy poszczególnymi rasami zarówno mlecznymi, jak i mięsnymi. W niniejszym artykule omówiono, czym jest dojrzałość płciowa, jakie czynniki ją kształtują, jakie są różnice w czasie jej osiągania u ras mlecznych i mięsnych oraz jakie jest jej przełożenie na osiągnięcie dojrzałości hodowlanej.
Dojrzałość płciowa z definicji
Dojrzewanie jest sekwencją złożonych procesów – głównie endokrynologicznych – prowadzących do rozwinięcia gotowego do podjęcia czynności rozrodczych układu rozrodczego. Jest ono wynikiem utraty wrażliwości osi podwzgórze-przysadka-gonady na hamujący wpływ ujemnego sprzężenia zwrotnego estradiolu (6). W efekcie dochodzi do uwolnienia wydzielania hormonu luteotropowego (LH) pod wpływem zwiększenia wydzielania gonadoliberyny (GnRH) z podwzgórza, a w konsekwencji wzrostu i dojrzewania pęcherzyków jajnikowych oraz finalnie do pierwszej owulacji (5). Za dojrzałość płciową u jałówek przyjmuje się właśnie moment wystąpienia pierwszej owulacji, której jednak nie zawsze towarzyszą w pełni wyrażone objawy rujowe (3, 13). Powszechnie przyjmuje się, że dojrzewanie płciowe u samic bydła domowego następuje w wieku około 9-10 miesięcy (3). Jednakże dane literaturowe nie są jednoznaczne.
Dojrzewanie jałówek, w zależności od opinii autorów i rasy jałówek, można umiejscowić w przedziale wiekowym między 6. a [...]
którzy są subskrybentami naszego portalu.
i ciesz się dostępem do bazy merytorycznej wiedzy!
POSTĘPOWANIA
w weterynarii
