Żywienie psa z alergią pokarmową

Alergeny i reakcje krzyżowe

• Najczęstsze alergeny: wołowina, soja, drób, mleko, kukurydza, zboże, jaja, ryby.
• Alergeny sporadyczne: ziemniaki, ryż.
• Mechanizm reakcji krzyżowej: Organizm wytwarza swoiste przeciwciała IgE wiążące epitopy o zbliżonej strukturze przestrzennej, występujące w różnych źródłach białka.
• Przykłady reakcji krzyżowych: Pomiędzy białkami kurczaka i ryby. Pomiędzy białkami wołowiny, jagnięciny i mleka krowiego.

Predyspozycje i wiek występowania

• Wiek: Alergia rozpoznawana jest najczęściej u psów poniżej 1. roku życia oraz zazwyczaj u zwierząt młodych.
• Średnia wieku: Waha się od 15 miesięcy do nawet 6 lat.
• Przypadki nietypowe: Zdarza się również u kilkumiesięcznych szczeniąt oraz u kilkunastoletnich zwierząt.
• Rasy predysponowane: Częstsze występowanie stwierdza się u takich ras jak: west highland white terier, bokser, mops, owczarek niemiecki, rhodesian ridgeback.

Objawy kliniczne alergii pokarmowej u psów

Dominującym objawem jest silny świąd, zwykle o dużym natężeniu, występujący niezależnie od sezonowości, który zwykle nie ustępuje po podaniu glikokortykosteroidów. Lokalizuje się na głowie, małżowinach usznych, pachwinach, pachach, dalszych odcinkach kończyn. W przebiegu choroby występują wykwity pierwotne: grudki, krosty, rumień. Wśród dominujących zmian wymienia się: przeczosy, wyłysienia lub owrzodzenia. Jeśli choroba trwa długo, można zaobserwować hiperpigmentację skóry.

Często obserwowane jest także zapalenie przewodu słuchowego (u co najmniej 20% pacjentów) i wylizywanie łap. W przewlekłych przypadkach dochodzi do zmian skórnych nabytych w postaci zliszajowacenia.

Alergia pokarmowa zazwyczaj występuje u zwierząt młodych. U niektórych ras częściej stwierdza się częstsze występowanie alergii pokarmowej: west highland white terier, bokser, mops, owczarek niemiecki, rhodesian ridgeback. U psów z alergią pokarmową mogą rozwijać się wtórne infekcje bakteryjne i drożdżakowe. U niektórych osobników można zaobserwować także wymioty, odbijanie, gazy, wzdęcia, nawracające lub przewlekłe biegunki, czasem naprzemienne okresy biegunek i prawidłowych stolców, rzadziej problemy ze strony układu oddechowego. Nie rzadko u jednego psa mogą występować jednocześnie objawy skórne i ze strony układu pokarmowego.

Objawy kliniczne alergii pokarmowej:

• silny świąd o dużym natężeniu, występujący niezależnie od sezonowości, który zwykle nie ustępuje po glikokortykosteroidach,
• lokalizacja zmian na głowie, małżowinach usznych, pachwinach, pachach oraz dalszych odcinkach kończyn,
• wykwity pierwotne obejmują grudki, krosty i rumień,
• zmiany dominujące to przeczosy, wyłysienia lub owrzodzenia,
• w przebiegu długotrwałym występuje hiperpigmentacja skóry oraz nabyte zmiany w postaci zliszajowacenia,
• zapalenie przewodu słuchowego jest obserwowane u co najmniej 20% pacjentów,
• obserwuje się wylizywanie łap,
• u psów z alergią mogą rozwijać się wtórne infekcje bakteryjne i drożdżakowe.

Objawy ze strony układu pokarmowego i inne:

• mogą występować wymioty, odbijanie, gazy i wzdęcia,
• pojawiają się nawracające lub przewlekłe biegunki, albo naprzemienne okresy biegunek i prawidłowych stolców,
• rzadziej występują problemy ze strony układu oddechowego,
• objawy skórne i ze strony układu pokarmowego mogą występować jednocześnie.

Rozpoznawanie

Dieta eliminacyjna z próbą prowokacyjną wciąż pozostaje „złotym standardem” i jest aktualnie jedyną pewną metodą diagnostyczną. Choć dostępne są metody serologiczne, które umożliwiają oznaczenie poziomów przeciwciał swoistych IgE i IgG, to jednak ze względu na swoją ograniczoną czułość, metody te obecnie nie są stosowane w diagnostyce alergii pokarmowej. Testy śródskórne również są uznawane za niewiarygodne w rozpoznawaniu alergii pokarmowej u psów. Przed rozpoczęciem diety eliminacyjnej należy wykluczyć inne choroby, które przebiegają ze świądem, m.in. alergiczne pchle zapalenie skóry, malasezjozę, inwazje pasożytnicze (świerzbowiec drążący), bakteryjne zakażenie skóry. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić także atopowe zapalenie skóry, w przebiegu którego również występuje intensywny świąd.