Mikro-/nanoplastik – nowe zagrożenie w rozrodzie (nie tylko) bydła
Wpływ mikro-/nanoplastiku na rozród samic
Jajniki
Każdego roku pojawiają się nowe badania wskazujące na szkodliwy wpływ MNP na zdolności rozrodcze samic. Podobnie jak u samców, aktywność cząsteczek plastiku będących EEDC zaburza produkcję hormonalną, szczególnie 17β-estradiolu i testosteronu (2, 28, 36-39). Wykazano ponadto zaburzenie w wydzielaniu przez oś podwzgórze – przysadka – jajnik pełniącej nadrzędną rolę w regulacji rozrodczości. Liczne badania na różnych ssakach wykazały, że obecność MNP wewnątrz jajnika zmniejsza liczbę wzrastających pęcherzyków jajnikowych oraz liczbę pęcherzyków pierwotnych (2, 28, 36-38). Według innych badań obecność MNP wzmaga zwłóknienie jajników, powodując dalsze zaburzenia cyklu płciowego, zmniejszając tym samym zdolności rozrodcze samic (40). Z najnowszych badań wynika, że cząsteczki MNP odkładają się również w warstwie ziarnistej pęcherzyków (2, 36-38, 40, 41). W konsekwencji ich obecności w warstwie ziarnistej zostają pobudzone ścieżki sygnałowe apoptozy (41). Inne badania wskazały natomiast na zależność między zanieczyszczeniem warstwy ziarnistej MNP a zaburzeniami cytoszkieletu prowadzącymi do cytotoksyczności i trwałych uszkodzeń komórek ziarnistych (36). Komórki ziarniste w okresie okołoowulacyjnym ulegają przekształceniu do komórek lutealnych ciałka żółtego, ich mniejsza liczba wpływa bezpośrednio na wielkość i zdolności sekrecyjne tego gruczołu (36). Niedomoga lutealna i niewystarczające stężenie produkowanego przez ciałko żółte progesteronu może być natomiast bezpośrednią przyczyną resorpcji zarodka. Od MNP nie jest wolny również bydlęcy płyn pęcherzykowy, w którym wykazano średnią koncentrację MNP na poziomie 38,6 cząsteczek w 1 ml. Badania porównawcze przeprowadzone na płynie pęcherzykowym kobiet określiły te wartości na poziomie ponad trzykrotnie [...]
POSTĘPOWANIA
w weterynarii
