Farmakoterapia infekcji bakteryjnych układu moczowego u psów i kotów. Cz. II
Działania niepożądane i przeciwwskazania
Aminoglikozydy mogą wywoływać różnego stopnia działanie nefrotoksyczne i ototoksyczne. Nefrotoksyczność jest najczęściej występującym działaniem niepożądanym. Aminoglikozydy są wychwytywane i kumulowane w nabłonku kanalików nerkowych bliższych, proces ten jest wysycalny, zachodzi aż do osiągnięcia pewnych wartości progowych. Po wniknięciu do komórek kanalików nerkowych aminoglikozydy przenikają do lizosomów, co zaburza ich prawidłowe funkcjonowanie i może prowadzić do ich pęknięcia, zaburzenia funkcjonowania innych organelli komórkowych i ostatecznie do śmierci komórki.
Czynniki zwiększające ryzyko nefrotoksyczności to: przedłużająca się terapia (powyżej 7-10 dni), podawanie leków kilka razy dziennie, kwasica i zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej (hipokaliemia, hiponatremia), spadek objętości krwi, wstrząs, równoczesna terapia innymi lekami o działaniu nefrotoksycznym, wiek (noworodki, zwierzęta starsze), posocznica, wcześniejsze choroby nerek, choroby wątroby, wcześniejsza terapia aminoglikozydami oraz przedłużające się wysokie stężenie leku we krwi. Dlatego terapia polegająca na jednorazowym podawaniu leku na dobę, wywołująca stosunkowo krótkotrwałe, wysokie stężenie leku we krwi, niesie ze sobą mniejsze ryzyko nefrotoksyczności niż częstsze podawanie niższych dawek.
Nefrotoksyczność aminoglikozydów może być obniżona przez stosowanie diety wysokobiałkowej i o zwiększonej zawartości wapnia, ponieważ białka i jony wapnia zmniejszają wiązanie się aminoglikozydów z komórkami kanalików nerkowych. Dieta wysokobiałkowa zwiększa również filtrację kłębuszkową i nerkowy przepływ krwi, tym samym redukując kumulację aminoglikozydów.
Jeśli jest to możliwe, w celu zmniejszenia ryzyka nefrotoksyczności i potwierdzenia osiągnięcia stężeń terapeutycznych zaleca się monitorowanie stężenia leku we krwi.
O nefrotoksyczności świadczą wzrost stężenia w moczu glutamylotransferazy (GGT), wzrost współczynnika: stężenie GGT w moczu/stężenie kreatyniny w moczu. Współczynnik ten wzrasta 2-3-krotnie w ciągu 3 dni działania dawek nefrotoksycznych. O nefrotoksyczności może również świadczyć wzrost współczynnika: [...]
którzy są subskrybentami naszego portalu.
i ciesz się dostępem do bazy merytorycznej wiedzy!
POSTĘPOWANIA
w weterynarii
