Histiocytoma skórna u psa: Jak nie pomylić jej z chłoniakiem i kiedy unikać chirurgii?

Histiocytoma skórna u psa to łagodny guzek wywodzący się z komórek Langerhansa. Ponadto stanowi od 3% do 14% wszystkich nowotworów skóry u tego gatunku. Chociaż zmiana ulega samoistnej regresji, jej gwałtowny wzrost niepokoi właścicieli. Dlatego dyskretne cechy cytologiczne wymagają od lekarza sprawnej diagnostyki różnicowej.

Obraz kliniczny: „Guzikowa” zmiana o barwie wiśni

W obrazie klinicznym występuje zazwyczaj pojedynczy, gładki guzek o średnicy do 2 cm. Zmiana jest stożkowata oraz przypomina kształtem guzik. Ze względu na swój rumieniowy wygląd bywa często porównywana do owocu wiśni. Guzek nie powoduje świądu ani bólu, jednak rośnie bardzo szybko i tworzy owrzodzenia. Zazwyczaj obejmuje głowę, małżowiny uszne, kończyny, szyję oraz mosznę. Natomiast wielokrotne zmiany występują rzadko i dotyczą głównie rasy shar pei oraz cocker spaniel angielski. Ponadto powiększenie okolicznych węzłów chłonnych wynika z naturalnej skłonności komórek Langerhansa do migracji.

Biopsja cienkoigłowa i wyzwania diagnostyki różnicowej

W badaniu cytologicznym preparaty są bogatokomórkowe. Zawierają luźno ułożone, okrągłe komórki z obfitą cytoplazmą oraz nerkowatym jądrem. Jednak głównym wyzwaniem jest odróżnienie histiocytomy od innych guzów okrągłokomórkowych.

Chłoniak skóry to nowotwór najczęściej mylony z histiocytomą. Różni się jednak mniejszą liczbą komórek z nerkowatym jądrem i brakiem komórek dwujądrzastych. Z kolei plazmocytoma występuje u starszych psów, a jej komórki mają ekscentryczne jądra. Natomiast mastocytoma (MCT) zawiera charakterystyczne ziarnistości wewnątrzcytoplazmatyczne. Ponadto w fazie regresji w preparacie pojawia się bogaty naciek limfocytów T. Stąd też zjawisko to wymaga różnicowania z procesem zapalnym.

Postępowanie terapeutyczne: Cierpliwa obserwacja zamiast pochopnej skalpelacji

Ze względu na spontaniczną regresję trwającą zwykle od 2 do 3 miesięcy, podstawowym postępowaniem jest obserwacja. Co ciekawe, pojawienie się owrzodzenia na powierzchni guzka często zwiastuje jego samoczynne wchłanianie.

Jednocześnie podawanie ogólnych leków immunosupresyjnych jest przeciwwskazane, ponieważ hamują one naciek limfocytów T. W konsekwencji blokują naturalną regresję zmiany. Z tego powodu usunięcie chirurgiczne rozważa się tylko wtedy, gdy zmiana wywołuje dyskomfort. Ewentualnie wykonuje się je, jeśli guzek nie znika po 3 miesiącach. Z kolei w leczeniu miejscowym stosuje się czasem mieszaninę glikokortykosteroidów z DMSO. Natomiast w rzadkich przypadkach postaci mnogiej skuteczność wykazuje lomustyna.

Szukasz szczegółowych opisów przypadków dermatologicznych oraz galerii preparatów cytologicznych? Przeczytaj pełny artykuł: Histiocytoma skórna (histiocytoma cutis)