Poznaj 3 pasożytnicze choroby skóry bydła i sposoby ich leczenia

Poznaj 3 pasożytnicze choroby skóry bydła i sposoby ich leczenia: Praktyczny poradnik hodowlany

Poznaj 3 pasożytnicze choroby skóry bydła i sposoby ich leczenia, ponieważ te przewlekłe inwazje ektopasożytów stanowią poważne, choć często niedoceniane zagrożenie dla ekonomiki produkcji zwierzęcej. Hodowcy rzadko zwracają uwagę na schorzenia dermatologiczne ze względu na brak natychmiastowych, gwałtownych upadków w stadzie. Właśnie dlatego lekarze weterynarii muszą uświadamiać, że chroniczny świąd drastycznie obniża przyrosty masy ciała. W rezultacie obecność pasożytów zewnętrznych otwiera drogę dla wtórnych zakażeń bakteryjnych oraz grzybiczych, które dodatkowo pustoszą organizm żywiciela.

Szybkie rozpoznanie symptomów i wdrożenie celowanej terapii decyduje o opłacalności całego procesu leczniczego. Dlatego też musimy bacznie obserwować stado w okresach zwiększonego ryzyka, takich jak jesień i zima, gdy zwierzęta przebywają w budynkach inwentarskich. Warto dodać, że bliski kontakt osobników w oborze sprzyja błyskawicznemu rozprzestrzenianiu się patogenów. Zatem rzetelna wiedza o biologii poszczególnych ektopasożytów stanowi absolutny fundament skutecznej ochrony stada.

Trzy główne inwazje ektopasożytnicze w stadzie krów

Współczesna parazytologia weterynaryjna u bydła skupia się przede wszystkim na trzech uciążliwych jednostkach chorobowych, z których każda wywołuje specyficzny obraz kliniczny. Z kolei zróżnicowana lokalizacja zmian ułatwia lekarzowi postawienie wstępnego rozpoznania dermatologicznego.

Zasadniczo w codziennej praktyce weterynaryjnej spotykamy następujące zagrożenia:

• świerzb – wywołują go trzy odmienne gatunki świerzbowców, czyli Chorioptes bovis (świerzb pęcinowy i ogonowy), Psoroptes ovis (świerzb naskórkowy) oraz Sarcoptes scabiei var. bovis (świerzb drążący, głowowy). Przykładowo inwazja chorioptyczna obejmuje pęciny, nasadę ogona oraz wymiona, wywołując silny świąd, łuszczenie skóry i powstawanie grubych strupów,
• wszawica (pedikuloza) – za ten stan odpowiadają wszy owadzie, które aktywnie żywią się krwią żywiciela. Niemniej jednak inwazja najsilniej dotyka zwierzęta młode, zaniedbane, niedożywione lub utrzymywane w złych warunkach zoohigienicznych. W konsekwencji silny świąd zmusza bydło do uporczywego ocierania się o elementy wyposażenia obory, co prowadzi do rozległych wyłysień,
• wszołowica – wywołują ją wszoły, czyli bezskrzydłe owady, które w przeciwieństwie do wszy nie piją krwi, lecz żywią się złuszczonym naskórkiem i włosami. Najczęściej bytują na szyi, kłębie oraz u nasady ogona bydła. Właśnie dlatego wywołują ciągły niepokój zwierząt, niszczą strukturę okrywy włosowej i stymulują powstawanie bolesnych stanów zapalnych skóry.

Farmakoterapia, lekooporność i zasady bezpieczeństwa żywności

Wybór odpowiedniej metody zwalczania pasożytów wymaga od lekarza weterynarii uwzględnienia specyfiki biologicznej danego gatunku oraz statusu produkcyjnego zwierzęcia. Ponieważ do najpopularniejszych i najskuteczniejszych środków należą makrolityczne laktony (awermektyny), stanowią podstawę większości protokołów. Wykazują potężną skuteczność, choć należy pamiętać, że działają silniej na wszy niż na wszoły. Awermektyny nie niszczą jaj ani gnid, przez co trzeba bezwzględnie powtórzyć leczenie po upływie 1–2 tygodni. Obok laktonów, w terapii świerzbu i pedikulozy z powodzeniem wykorzystuje się również amitrazę oraz związki fosforoorganiczne.

Współczesna medycyna weterynaryjna mierzy się jednak z coraz większym problemem zjawiska lekooporności ektopasożytów. Dane literaturowe donoszą o wysokiej odporności wszy na awermektyny u bydła w Australii oraz na deltametrynę w Wielkiej Brytanii. W walce z pasożytami lekarz musi rygorystycznie przestrzegać także okresów karencji na mięso i mleko. Nie wolno stosować tych preparatów u samic produkujących mleko do spożycia przez ludzi oraz na 60 dni przed rozpoczęciem laktacji. Ostatecznie tylko odpowiedzialna farmakoterapia pozwala na bezpieczne uwolnienie stada od uciążliwych pasożytów.

Chcesz poznać szczegółowe schematy dawkowania makrolitycznych laktonów oraz metody zwalczania świerzbu u małych przeżuwaczy?

Przeczytaj cały artykuł tutaj: Wybrane pasożytnicze choroby skóry bydła i małych przeżuwaczy